Toezichtthema

Online domein

In 2017 was het nieuwe kijken een van de twee toezichtthema’s van het Commissariaat. Wij hebben ervoor gekozen om in 2018 de focus opnieuw te leggen op het online domein, en om door te gaan met het verankeren van de techniekneutrale kemwaarden van het Commissariaat in dat domein en met het verder ontwikkelen van de daarop geënte toezichtstrategie.

Bij deze keuze voor deze focus speelde een belangrijke rol dat de diversiteit en de onafhankelijkheid van de media in het online domein steeds minder vanzelfsprekend is. Niet alleen vindt vaak ongemerkt commerciële beïnvloeding plaats, ook algoritmes zorgen ervoor dat we in onze eigen informatiebubbel leven. We ontvangen steeds vaker enkel gefilterde feiten en meningen, en steeds minder afwijkende geluiden. Tegelijk zorgt ook toenemende marktconcentratie voor afnemende pluriformiteit; want hoe minder partijen het media-aanbod verzorgen, hoe minder divers dat wordt.

Er bestaat verder een risico van polarisering in de maatschappij, en van verstoring van het democratische proces, door de verspreiding van nepnieuws en haatzaaiende content. Omdat nepnieuws gemakkelijk via diverse online) kanalen kan worden verspreid, zijn de effecten ervan mogelijk groot.

Ook staat binnen de Nederlandse mediasector de reclamemarkt steeds meer onder druk door de onlinereclamestrategie van grote Amerikaanse spelers. Nederlandse aanbieders van media-aanbod kunnen hun meerwaarde behouden door het aanbieden van pluriform, onafhankelijk en kwalitatief hoogwaardig media-aanbod. In een medialandschap waar veel (vaak jonge) kijkers merken volgen (denk aan bekende YouTubers), is bovendien het ontwikkelen van een sterk merk, aanwezigheid op relevante platforms van levensbelang.

Ten slotte blijven minderjarigen bescherming verdienen in het online domein. Het Commissariaat ziet, naast de commerciële beïnvloeding van jongeren, vrij toegankelijke (ernstig) schadelijke content als blijvend risico voor minderjarigen. Daarnaast is online content nog te vaak niet voorzien van Kijkwijzer-classificaties.

Het is van groot belang dat te midden van alle ontwikkelingen in het online domein de — techniekneutrale — kernwaarden van onafhankelijkheid en (daadwerkelijke) toegankelijkheid en pluriformiteit van het online media-aanbod gewaarborgd blijven. Dit vraagt om een toezichtstrategie die meebeweegt met de risico’s binnen het online domein en daarop gerichte acties. Want met de verschuiving van lineair naar online mediagebruik is het toezichtveld van het Commissariaat voor de Media aanmerkelijk groter geworden. Het Commissariaat voor de Media heeft daarom ook in 2018 ingezet op het online domein. In dit jaarverslag rapporteren wij over de manier waarop we invulling hebben gegeven aan dit toezichtthema.

Lees meer