Kernwaarden en basisprincipes

Het Commissariaat verrichtte in 2016 zijn werkzaamheden, waaronder die met betrekking tot de strategische thema’s beschermen en vooruitkijken, tegen de achtergrond van de kernwaarden die het waarborgt. Het gaat dan om de onafhankelijkheid, toegankelijkheid en pluriformiteit van het media-aanbod. Door in ons toezicht op de naleving van de Mediawet te handelen vanuit deze kernwaarden, dragen wij bij aan de verwezenlijking van het principe van de vrijheid van informatie, een belangrijke pijler onder de democratische rechtsstaat.

  • Onafhankelijkheid betekent dat kijkers en luisteraars moeten kunnen rekenen op onafhankelijke berichtgeving, op informatie die niet is gekleurd door politieke of commerciële belangen. Niet voor niets is onafhankelijke informatie één van de pijlers onder onze democratie. Als toezichthouder op de audiovisuele media ziet het Commissariaat erop toe dat er een duidelijke scheiding bestaat tussen redactie enerzijds en commercie en politiek anderzijds. Onafhankelijkheid betekent onder meer dat publieke omroepen volledig vrij moeten zijn om over de inhoud van hun programma’s te beslissen. Ze mogen zich niet dienstbaar maken aan derden. En voor zover media-aanbod, uiteraard binnen de grenzen van de Mediawet, wordt gesponsord of sprake is van bijvoorbeeld productplaatsing, moet dit voor de kijker helder zijn.
  • Toegankelijkheid houdt in dat alle inwoners van Nederland tegen redelijke kosten en met zo min mogelijk beperkingen toegang hebben tot informatie. Voor televisie is dit onder meer geborgd door pakketaanbieders te verplichten een breed pakket zenders door te geven. Omroepen spelen een niet meer weg te denken rol in de publieke informatievoorziening en het publieke debat. Toegankelijkheid betekent ook dat aanbieders van media-aanbod toegang moeten hebben tot platforms waarop dit verspreid kan worden. Sommige schadelijke informatie kan echter ook té toegankelijk en daarmee onveilig zijn. De wetgever heeft willen voorkomen dat minderjarigen blootgesteld worden aan ernstig schadelijke beelden.
  • Bij een pluriforme samenleving hoort een pluriform media-aanbod: met een open oor en oog voor allerlei (doel)groepen, allerlei meningen, allerlei verhalen. Zo creëren we de voorwaarden voor een media-aanbod dat de vrije meningsvorming en meningsuiting ondersteunt.

Deze drie kernwaarden worden ondersteund door de basisprincipes van rechtmatigheid, transparantie en integriteit.

  • De legitimatie van het publieke bestel hangt in sterke mate samen met het vertrouwen van het publiek en van de politiek in de manier waarop publieke middelen worden besteed. Daarom heeft het Commissariaat tot taak toezicht te houden op de rechtmatigheid van de bestedingen van publieke media-instellingen, op landelijk, regionaal en lokaal niveau.
  • Voor het toezicht op de onafhankelijkheid van het media-aanbod en op de rechtmatige besteding van mediagelden door publieke media-instellingen is een transparante verantwoording een essentiële voorwaarde. Dit geldt zowel voor de verantwoording van bestedingen als voor de herkomst van inkomsten, bijvoorbeeld uit sponsoring.
  • Van het bestuur en de raden van toezicht van publieke media-instellingen wordt verwacht dat zij zich niet alleen richten op de bedrijfsmatige belangen van een media-instelling, maar tevens rekening houden met de publieke belangen die ten grondslag liggen aan de Mediawet. Het Commissariaat ziet erop toe dat deze rol vervuld wordt.