Meerjarenbegroting, prestatieovereenkomst en concessiebeleidsplan NPO

Het Commissariaat adviseert de verantwoordelijke staatssecretaris van het ministerie van OCW met regelmaat over het beleid en de verantwoording van de NPO. Het Commissariaat draagt hiermee bij aan het zorgvuldig verlopen van de planningscyclus van de NPO.

Deze planningscyclus en de betrokkenheid hierin van het Commissariaat zien er in grote lijnen als volgt uit:

  • Eén keer per vijf jaar schrijft de NPO een Concessiebeleidsplan. In dit plan beschrijft de NPO voor de staatssecretaris haar ambities en doelen voor de komende periode. Op basis van het Concessiebeleidsplan wordt met het ministerie van OCW voor vijf jaar een prestatieovereenkomst gesloten.
  • De NPO vraagt elk jaar op basis van het Concessiebeleidsplan budget aan via de begroting. In deze begroting staan de activiteiten die de NPO in het komende jaar wil uitvoeren om haar ambities te realiseren. Ook bevat de begroting een financiële uitwerking hiervan. Het Commissariaat plaatst hierbij opmerkingen en informeert de staatssecretaris hierover.
  • Jaarlijks rapporteert de NPO over haar prestaties in het voorgaande jaar. Het Commissariaat toetst vervolgens of de prestaties juist zijn gemeten en of de afgesproken doelen zijn gerealiseerd.

In 2016 constateert het Commissariaat in zijn advies aan staatssecretaris Dekker een positieve ontwikkeling in de financiële transparantie van begroting van de NPO. In eerdere jaren had het Commissariaat aangedrongen op verbetering van die transparantie. De begroting van de NPO over 2017 geeft een helder inzicht in de verdeling van het mediabudget over de verschillende aanboddomeinen (zoals nieuws en opinie). Ook zijn de verwachte kosten uitgesplitst naar verschillende kostensoorten, zoals bijvoorbeeld personeel en afschrijvingen. Hierdoor kunnen verwachtingen en resultaten beter met elkaar worden vergeleken.

De NPO heeft de ambitie om het media-aanbod een betere afspiegeling te laten zijn van de verschillende bevolkingsgroepen in de samenleving. Het Commissariaat constateert dat de NPO deze ambitie in de begroting verder heeft uitgewerkt. Zo is meer dan in de vorige begroting benoemd op welke zenders en kanalen, en door middel van welke acties de NPO de diversiteit wil verhogen. Wel moet de NPO volgens het Commissariaat specifieker aangeven hoe de verschillende groepen bereikt worden en wat hiervan de kosten zijn.

Het Commissariaat constateert verder dat het nog ontbreekt aan transparantie over de uitwerking van andere ambities, zoals het stimuleren van innovatie. De NPO geeft aan in 2017 een gezamenlijke innovatieagenda op te willen stellen, maar werkt dit niet nader uit. Daarnaast is niet altijd duidelijk wat de stand van zaken rond sommige ambities is.

Tot slot oordeelt het Commissariaat in zijn advies over de begroting positief over de aanvraag van de NPO om met ingang van 1 januari 2017 het al bestaande digitale subkanaal NPO Soul & Jazz definitief via de analoge kabel te mogen distribueren. De NPO had hiervoor in de meerjarenbegroting goedkeuring gevraagd aan het ministerie van OCW. De staatssecretaris heeft over deze aanvraag nog geen definitief besluit genomen.

Het Commissariaat brengt in 2016 ook advies uit aan de staatssecretaris over de naleving door de NPO van de prestatieovereenkomst in 2015. Het Commissariaat constateert dat de NPO zich duidelijk weet te onderscheiden van de zenders van RTL en SBS. De genres actualiteiten, meningsvorming en human actua komen bij de publieke omroep meer voor dan bij de commerciële zenders, terwijl de genres buitenlandse fictie en spel & quiz minder sterk vertegenwoordigd zijn. Er is bij de NPO sprake van een evenwichtig aanbod.

De NPO weet echter minders kijkers/luisteraars te bereiken dan in voorgaande jaren. In de doelgroep van 20-34 jaar komt het bereik van NPO 3 in 2015 uit op 40%, terwijl dit in 2014 nog boven de 50% ligt. Ook het bereik van radio onder jongeren in de leeftijdsgroep 15-24 jaar loopt terug, van 34% in 2014 naar 28% in 2015. Het Commissariaat ziet het bereik van de NPO als een belangrijke voorwaarde om ook in de toekomst als publieke omroep relevant te blijven.

Vanaf 1 januari 2016 is een nieuwe concessieperiode gestart. Voor deze periode geldt het Concessiebeleidsplan 2016-2020 ‘Het publiek voorop’. Tot op heden hebben de staatssecretaris van OCW en de NPO voor deze periode nog geen nieuwe prestatieovereenkomst gesloten. Dit heeft gevolgen voor het advies van het Commissariaat aan de staatssecretaris over de naleving van de prestatieovereenkomst door de NPO in 2016. Het Commissariaat is hierover in gesprek met partijen.