Toetsing financiële verantwoording landelijke publieke omroepen

Het toezien op de rechtmatige besteding van publieke middelen is een belangrijke toezichtstaak van het Commissariaat. Het financiële toezicht op de landelijke publieke media-instellingen is hierbinnen een belangrijke verantwoordelijkheid. Door een jaarlijkse toetsing stelt het Commissariaat vast of de financiële verantwoording van de landelijke publieke media-instellingen is opgesteld in overeenstemming met het Handboek Financiële Verantwoording landelijke publieke media-instellingen, Wereldomroep en Ster.
Het is van groot belang dat het Commissariaat het gesprek aangaat met de media-instellingen en de externe accountants. Alleen zo kunnen we een gezamenlijk doel bepalen en dit doel samen proberen te bereiken. In deze gesprekken is het belangrijk dat het Commissariaat zich opstelt als een toegankelijke en deskundige gesprekspartner.

Toetsing op basis van risicoanalyse

Op basis van de financiële gegevens voert het Commissariaat een risicoanalyse uit. Deze analyse is de grondslag voor de prioriteitstelling in de toetsingen: wat zijn de belangrijkste aandachtspunten dit toetsjaar? Over de gehele linie en voor individuele media-instellingen. Voorbeelden van bij de analyse gehanteerde criteria zijn:
  • de financiële gezondheid van een media-instelling;
  • baten uit nevenactiviteiten en sponsoring, en;
  • de bezoldiging van functionarissen.

Uitkomsten van toetsing

In 2014 heeft het Commissariaat de financiële verantwoordingen van de landelijke publieke media-instellingen over het boekjaar 2013 getoetst. Hoewel verbetering merkbaar is in de transparantie en onderlinge vergelijkbaarheid van de financiële verantwoordingen, hebben de toetsingen geresulteerd in rapportages richting de media-instellingen (‘aanwijzingenbrieven’) waarin we hen een belangrijk aantal aanwijzingen, verbeterpunten en aanbevelingen geven voor de financiële verantwoording over 2014 en volgende jaren.

Accountants van de omroepen hebben belangrijke rol

De controlerend accountants van de media-instellingen hebben een belangrijke rol in de beoordeling van de rechtmatige besteding van de publieke middelen. Deze instrueren we via een gedetailleerd controleprotocol om expliciet de rechtmatigheid van de bestedingen te controleren en hierover een uitspraak te doen. Een belangrijk onderdeel van deze controle is het beoordelen en testen van de opzet, het bestaan en de effectieve werking van de interne beheersingsmaatregelen om rechtmatige besteding te borgen. Het Commissariaat toetst op zijn beurt ook steekproefsgewijs de naleving van het controleprotocol. Dit heeft geleid tot een aantal belangrijke bevindingen over controleaanpak en controle-informatie. Deze hebben we doorgegeven aan de betreffende accountants en aan de media-instellingen, zodat zij de kwaliteit van de rechtmatigheidscontroles op onderdelen kunnen verbeteren. In een enkel geval heeft de controlerend accountant herstelwerkzaamheden moeten verrichten om het controle-oordeel te onderbouwen. Door steeds vaker het gesprek aan te gaan met de media-instellingen en hun accountants, wil het Commissariaat duidelijk vaststellen wat rechtmatigheid van bestedingen concreet behelst en welke eisen we aan de interne beheersingsomgeving van de media-instelling stellen om de administratieve organisatie te verbeteren.

Nieuw handboek

In 2014 is een nieuw Handboek Financiële Verantwoording landelijke publieke media-instellingen, Wereldomroep en Ster uitgebracht. het handboek bevat eisen aan de inrichting van de financiële verantwoordingen, een controleprotocol voor de controlerend accountant en een model controleverklaring. Het nieuwe handboek is met terugwerkende kracht van toepassing verklaard vanaf 1 januari 2014. Het Commissariaat zal de financiële verantwoordingen over het boekjaar 2014 in 2015 toetsen op basis van dit nieuwe handboek.

Financieel toezicht op gefuseerde landelijke publieke media-instellingen

Een belangrijke ontwikkeling in 2014 waren de fusies van VARA-BNN, AVRO-TROS en KRO-NCRV per 1 januari 2014. In het kader van het financieel toezicht hebben we speciaal aandacht geschonken aan de financiële aspecten van deze fusies. Het Commissariaat heeft daarom specifiek getoetst hoe de eindbalansen van de afzonderlijke media-instellingen en de openingsbalans van de gefuseerde nieuwe media-instelling op elkaar aansluiten. Zo hebben we vastgesteld dat de samengestelde vermogens in stand zijn gehouden en geen vermogen is weggevloeid.

Gerelateerd