Toezichtthema’s 2015

Als onafhankelijk toezichthouder ziet het Commissariaat toe op de naleving van de Mediawet 2008 en de Wet Vaste Boekenprijs, bewaakt hij het gelijke speelveld en blijft in gesprek met de spelers in het veld. Bij de uitoefening van zijn taak hanteert het Commissariaat het principe van toezicht op maat. Per geval wordt de meest effectieve manier van monitoring en handhaving ingezet. Waarbij de eigen verantwoordelijkheid van media-instellingen en – diensten voorop staat. Deze werkwijze wordt doorlopend aangescherpt op basis van actuele ontwikkelingen. Het Commissariaat sluit de manier waarop hij zijn taken en werkzaamheden uitvoert aan bij de veranderende maatschappij en bepaalt jaarlijks waaraan hij in zijn toezicht prioriteit geeft. In 2015 heeft het Commissariaat extra aandacht besteed aan onafhankelijkheid van media en transparantie.

2015 in vogelvlucht

  • NOS gelast te stoppen met promotie Fox Sports

    19 januari 2015

    Het Commissariaat voor de Media heeft een last onder dwangsom gepubliceerd die hij heeft opgelegd aan de NOS voor het Eredivisiecontract. De NOS heeft bij de aankoop van de rechten op de Eredivisiesamenvattingen afgesproken dat in zijn programma’s een platform zou worden geboden voor de groei van de betaalzender Fox Sports. Het Commissariaat geeft de NOS tot 18 maart de tijd om de afspraken aan te passen.

    Het Commissariaat ziet toe op de transparantie en onafhankelijkheid van media. Het programma-aanbod moet op basis van eigen redactionele keuzes en onafhankelijk van commerciële invloeden tot stand komen. Het dienen van de commerciële belangen van Fox Sports is in strijd met de Mediawet. Voor de kijker is niet transparant dat commerciële beïnvloeding is beoogd.

    Lees meer over de last onder dwangsom

  • Commissariaat toezichthouder op Netflix in Europa

    3 maart 2015

    Het Commissariaat is in 2015 mediatoezichthouder voor Netflix in Europa geworden. Met de registratie in Nederland valt Netflix in alle EU-landen waar de dienst te ontvangen is onder toezicht van het Commissariaat. Netflix moet zich dan ook aan de Nederlandse Mediawet houden. Netflix heeft zich ook in 2015 vrijwillig aangesloten bij NICAM, de organisatie achter de Kijkwijzer. Netflix geeft daarmee blijk van zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid, vindt Commissariaat-voorzitter Madeleine de Cock Buning.

    Lees meer over de registratie van Netflix in Nederland

  • NTR beboet voor Sinterklaasjournaal

    21 maart 2015

    In maart legt het Commissariaat een boete van 150.000 euro op aan de NTR vanwege overtreding van het verbod op reclame in een uitzending voor kinderen.

    In het Sinterklaasjournaal werden in 2013 pakjes ingepakt in pakpapier met het logo van het Sinterklaasjournaal. Ook raakte in de uitzending de ‘echte’ staf van Sinterklaas kwijt, waarnaar een zoektocht werd gehouden. Zowel het pakpapier als de staf waren ook te koop. In álle uitzendingen op televisie en op de website van het Sinterklaasjournaal zijn het pakpapier en de ‘echte’ staf van Sinterklaas veelvuldig en nadrukkelijk in beeld geweest. Dat heeft een verkoop bevorderend effect. De Mediawet bepaalt dat dit niet mag. Het voorkomen van commerciële beïnvloeding van kinderen bij de publieke omroep is één van de prioriteiten van het Commissariaat. De publieke omroep moet een veilige haven voor kinderen zijn, waarbij ouders ervan uit mogen gaan dat hun kinderen niet ten onrechte blootgesteld worden aan reclame-uitingen in programma’s en op de website.

    Lees meer over de boete voor Sinterklaasjournaal

  • MAX beboet voor Heel Holland Bakt

    1 april 2015

    Het Commissariaat heeft Omroep MAX een boete opgelegd van 162.000 euro. De boete is opgelegd omdat Omroep MAX Ahold in de gelegenheid heeft gesteld geld te verdienen aan ‘Heel Holland Bakt’-producten. Tijdens het tweede seizoen van Heel Holland Bakt heeft Ahold een uitgebreide en exclusieve Heel Holland Bakt-productlijn op de markt gebracht. Daarmee heeft Ahold kunnen profiteren van het succes van een met publiek geld gefinancierd programma. Omroep MAX heeft dit mogelijk gemaakt door de merchandiserechten op het programma Heel Holland Bakt uit handen te geven.

    Omroep MAX heeft een licentie gekregen van BBCW (de commerciële tak van de BBC) om Heel Holland Bakt te maken en uit te zenden. In dat contract was ook opgenomen dat Omroep MAX de merchandise rechten op het programma Heel Holland Bakt niet zou verkrijgen en dat Omroep MAX het merk en het logo van Heel Holland Bakt zou overdragen aan de BBC. Met het tekenen van het contract deed Omroep MAX dus afstand van alle rechten op merchandise rondom Heel Holland Bakt. Ook was er in dat contract geen mogelijkheid opgenomen het contract te beëindigen als dit in strijd zou zijn met de Mediawet 2008. Publieke omroepen moeten volgens de wet voorkomen dat derden dankzij een programma van een publieke omroep een meer dan normale winst of ander concurrentievoordeel behalen. Dat had MAX in dit geval niet gedaan. In februari 2016 heeft het Commissariaat, na verkregen advies van een externe adviescommissie, het bezwaar van Omroep MAX tegen dit besluit afgewezen.

    Lees meer over de boete voor Heel Holland Bakt

  • Uitbrengen nummers ‘The Passion’ toegestaan

    10 april 2015

    Na ophef over het uitbrengen van het nummer ‘Wit Licht’ naar aanleiding van het EO-programma The Passion, heeft het Commissariaat de regels over dit onderwerp nogmaals toegelicht.

    Het opnieuw opnemen en uitbrengen van de nummers die ten gehore zijn gebracht in ‘The Passion’ door artiesten die aan dit programma hebben meegewerkt, is in principe toegestaan. De EO/KRO heeft de artiesten terecht gewezen op het feit dat zij niet mogen refereren aan of verwijzen naar het tv-programma en/of beeldmerken van de EO/KRO. Maar er staat voor de artiesten niets aan hun artistieke vrijheid in de weg om de nummers opnieuw op te nemen en op single uit te brengen.

  • Onafhankelijkheid nieuwsredacties onder druk

    13 juni 2015

    Het Commissariaat heeft met de Mediamonitor in de eerste helft van 2015 onderzoek gedaan naar de onafhankelijkheid van nieuwsredacties van programma’s, kranten en online nieuwskanalen.

    De hoofdredacteuren verklaren toenemende druk op redactionele onafhankelijkheid te ervaren, onder meer door het teruglopen van de financiële middelen voor nieuwsredacties. Daardoor worden redacties kleiner. Zij maken ook meer gebruik van freelancers, wat de kwetsbaarheid vergroot. Het Commissariaat neemt dit signaal zeer serieus, gezien het maatschappelijk belang van onafhankelijke journalistiek.

    Daarnaast verwachten de hoofdredacteuren meer ‘marktdenken’ en ‘ondernemende journalistiek’ bij nieuwsvoorziening. Ook signaleren zij dat de keuze van onderwerpen in toenemende mate wordt bepaald door wat scoort bij de gebruiker.

    Lees meer over het onderzoek naar de onafhankelijkheid van nieuwsredacties

  • Adviezen Kijkwijzer ook in 2014 betrouwbaar

    14 juli 2015

    De manier waarop het NICAM, de organisatie achter Kijkwijzer, tv-programma’s en films indeelt en ouders en opvoeders waarschuwt voor onder andere geweld, seks en grof taalgebruik was ook in 2014 betrouwbaar en valide. Dat staat in het advies dat het Commissariaat in juli 2015 aan staatssecretaris Dekker van OCW heeft gestuurd.

    In het advies noemt het Commissariaat ook een aantal aandachtspunten. Zo moet de weergave van Kijkwijzer in programmabladen en promo’s van tv-programma’s verbeterd worden. Daarnaast adviseert het Commissariaat om de diensten van Kijkwijzer uit te breiden naar televisie ‘on demand’. Het Commissariaat houdt toezicht op het gebruik van de Kijkwijzer en brengt jaarlijks advies uit aan de staatsecretaris over het gebruik van de Kijkwijzer.

    Lees meer over het metatoezicht op Kijkwijzer

  • Regeling productplaatsing treedt in werking

    1 augustus 2015

    Op 1 augustus is de Regeling productplaatsing in werking getreden. Met deze regeling maakt het Commissariaat inzichtelijk wanneer en onder welke voorwaarden productplaatsing (‘product placement’) is toegestaan. Daarnaast licht het Commissariaat in de regeling het onderscheid tussen productplaatsing en sponsoring toe. De nieuwe regeling is een verduidelijking van de Mediawet en vloeit voort uit Europese wetgeving. Het gaat daarbij niet om nieuwe of strengere regels, maar juist om een nadere invulling en verduidelijking van bestaande wetgeving.

    Lees meer over de Regeling productplaatsing

  • Advies Concessiebeleidsplan NPO

    17 september 2015

    Het Commissariaat heeft in september aan het ministerie van OCW advies uitgebracht over het Concessiebeleidsplan 2016-2020 van de NPO, getiteld ‘Het publiek voorop’.

    Het Commissariaat voor de Media is in grote lijnen positief over het Concessiebeleidsplan. Het plaatst wel vraagtekens bij de uitvoerbaarheid van de strategische keuzes in het plan vanwege het ontbreken van heldere criteria en processen. De paragraaf met de benodigde financiële en personele middelen zou beter onderbouwd moeten worden, en ook moeten er concrete doelstellingen komen voor het vergroten van het bereik van specifieke doelgroepen zoals jongeren en allochtonen. Het Commissariaat heeft daarom een voorwaardelijk positief advies gegeven.

    Lees meer over het advies Concessiebeleidsplan

  • Boete voor regionale omroep L1

    1 oktober 2015

    Vanwege diverse ernstige overtredingen op het gebied van sponsoring en reclame heeft het Commissariaat voor de Media de Stichting Omroep Limburg (SOL) in oktober een boete opgelegd van in totaal 275.500 euro. De sanctie voor SOL, in Limburg beter bekend onder de naam L1, volgt op een uitgebreid onderzoek. De boete voor L1 is een optelsom van acht overtredingen. De rode draad wordt gevormd door overtreding van de regels op het gebied van reclame en sponsoring. Daarmee heeft L1 de uitgangspunten van onafhankelijkheid en non-commercialiteit geschonden en heeft het op oneerlijke wijze geconcurreerd met andere media. De Mediawet schrijft voor dat publieke omroepen, die gefinancierd worden met belastinggeld, volledig onafhankelijk moeten opereren. Sponsoring van programma’s is – op een paar strikte uitzonderingen na – verboden, en reclame moet los staan van het overige media-aanbod.

    Lees meer over de boete voor L1

  • Advies Meerjarenbegroting NPO

    19 oktober 2015

    Na het advies op het Concessiebeleidsplan in september heeft het Commissariaat in oktober advies uitgebracht aan staatssecretaris Dekker over de Meerjarenbegroting 2016-2020 van de NPO. Het Commissariaat constateert dat in de Meerjarenbegroting de aanbevelingen die het Commissariaat in 2014 heeft gedaan om de kostensoorten verder uit te splitsen en toe te lichten nog niet zijn meegenomen. Daardoor is het lastig om de vooraf begrote posten te vergelijken met de uiteindelijke jaarcijfers. Verder zijn niet alle ambities uit het Concessiebeleidsplan en de aangekondigde wijzigingen van de Mediawet in de begroting opgenomen. Het Commissariaat heeft gewezen op het belang om deze aandachtspunten te adresseren.

    Lees meer over het advies Meerjarenbegroting NPO

  • Mediamonitor 2014-2015

    23 november 2015

    In de Mediamonitor komen actuele trends, de belangrijkste mediaspelers en de voornaamste ontwikkelingen op de markten van dagbladen, tijdschriften, televisie, radio en internet aan bod. Aanvullend is onderzoek gedaan naar de onafhankelijkheid van nieuwsredacties en de diversiteit van en tevredenheid met televisiepakketten.

    Mediabedrijven groeien, markten versmelten en kruisbestuivingen tussen markten en mediatypen ontstaan. Steeds meer mediabedrijven ontwikkelen zich tot allround mediaspelers en begeven zich ook op de markt van online video. Bij dagbladen stijgt het gebruik van online content, maar oplagecijfers blijven dalen. Tegelijk neemt de al hoge aanbiedersconcentratie – als gevolg van diverse overnames – verder toe.

    Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat de Nederlanders een rapportcijfer van 7,5 toekennen aan hun televisieabonnement. Consumenten met een zogenaamd pluspakket zijn nog iets tevredener en geven een rapportcijfer van 7,7. Dit is in grote lijnen gelijk aan de cijfers van 2014.

    Lees meer over de Mediamonitor 2014-2015

  • Nieuwe Beleidsregels nevenactiviteiten

    1 december 2015

    Per 1 januari 2016 treden aangepaste Beleidsregels nevenactiviteiten in werking. De aanpassingen leveren een administratieve lastenverlichting op voor de publieke omroepen en beschermen door de geboden transparantie tegelijkertijd commerciële marktpartijen tegen oneerlijke concurrentie. Zo is de manier van aanmelden en beoordelen van nevenactiviteiten vereenvoudigd. Ook de categorisering (clustering) van nevenactiviteiten is eenvoudiger geworden. Voor bepaalde nevenactiviteiten zal het Commissariaat bovendien een generieke toestemming geven. Bestaande regels worden in de nieuwe Beleidsregels duidelijker uitgelegd. Dit alles zal ertoe bijdragen dat het aanvragen en verlenen van toestemming voor nevenactiviteiten sneller en makkelijker gaat en dat de rechtszekerheid wordt vergroot.

    Lees meer over de nieuwe beleidsregels nevenactiviteiten

  • Prijs NPO programmagegevens vastgesteld

    14 december 2015

    Het Commissariaat voor de Media heeft de nieuwe tarieven voor de NPO programmagegevens vastgesteld. Het betreft de vergoeding die makers van zowel gedrukte als digitale programmagidsen betalen aan de Nederlandse Publieke omroep (NPO) voor informatie over radio- en televisieprogramma’s.

    De nieuwe tarieven zijn gebaseerd op onafhankelijk onderzoek, uitgevoerd door financieel adviesbureau Duff & Phelps. Hierbij is rekening gehouden met de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van april 2015 waarin bepaald is dat NPO Programmagegevens geen intellectuele eigendomsbescherming genieten. De tarieven vallen, mede hierdoor, lager uit dan voorgaande jaren.

    Lees meer over de tarieven van de NPO programmagegevens

  • Commissariaat publiceert Beleidsnota Governance en Interne Beheersing

    16 december 2015

    Voor elke organisatie met een publieke taak is een goed functionerend bestuur, samen met een goed functionerende raad van toezicht van cruciaal belang. Het Commissariaat ziet toe op de inrichting van het bestuur en het interne toezicht van media-instellingen. Daarbij controleert hij hoe publieke media-instellingen omgaan met het publieke geld dat ze hebben gekregen. Ook kijkt het Commissariaat of de governance en de bedrijfsprocessen transparant zijn ingericht.

    Het Commissariaat heeft in 2014 en 2015 oriënterende gesprekken gevoerd met bestuurders en toezichthouders van de landelijke publieke media-instellingen over goed bestuur en intern toezicht. De uitkomsten van deze gesprekken zijn betrokken in de totstandkoming van de beleidsnota waarin op hoofdlijnen wordt aangegeven hoe het Commissariaat invulling wil geven aan zijn toezichthoudende taken op het vlak van governance en interne beheersing.

    De beleidsnota gaat in op vijf kernthema’s van governance en interne beheersing.

    Lees meer over de Beleidsnota Governance en Interne Beheersing

Ontdek het jaarverslag

Weergeven: Kernwaarden Activiteiten